Yazının giriş kısmı için bu bağlantıyı kullanabilirsiniz.
Çocuğun uyutulması, hoplatılıp sevilmesi sırasında söylenen birtakım duygu ve düşünce, inanç, umut ve hayalleri, sevinç ve acıları içeren çoğunlukla dört mısralı, mısra sonlarında kalıp sözler eklenerek ezgi eşliğinde söylenen manzum sözlerdir. Ninniler, doğal olarak oluşan en eski anonim edebiyat türüdür. Divanı Lügati’t Türk‘te ninni kelimesine karşılık olarak “balu balu” ifadesi geçmektedir. Ninni sözcüğü taklidi olarak türetilen bir sözcüktür. Bebeğin bir şekilde çıkardığı seslere uygun algılamalara göre oluşturulan taklidi nakarat sesler, bebeğe söylenen diğer sözlerin de adını oluşturur.
Örneklerimiz;
Atem tutem men seni
atem tutem men seni
şekere katem men seni
ağşem baben gelende oy
öğüne atem men seni
hop hopun olsun oğlum
gül topun olsun oğlum
sırali kavak dibinde oy
toyluğun olsun oğlum
ev süpüre toz ede
hemame gide naz ede
sevdiğini görende naz ede
altten altten göz ede
oğlan oğlan oğ getir
otur selamet getir
aman pilavı pişirdi oy
yığ yoldaşların getir
Söz: Hüsamettin Subaşı, Yöre : Bitlis
Mircan Kaya – Atem tutem men seni -> [audio:http://blog.virgullu.com/wp-content/uploads/2009/06/bizim-ninniler-atem-tutem-men-seni.mp3]
Bol Soğanlı Börülce
Bol Soğanlı Börülce
Ninni De Ninni Ninnice
Bol Soğanlı Börülce
Yesin Benim Oğlum Doyunca
Mini Mini Yavrum Ninni
Dandini Dandini Dan İster
Bey Babasından Don İster
Basmadan Beğenmez Oğlum
Kadifeden Don İster
Anonim, Bol Soğanlı Börülce -> [audio:http://blog.virgullu.com/wp-content/uploads/2009/06/bizim-ninniler-bol-soganli-borulce.mp3]
Danalı Bebek
Dandini dandini danalı bebek
Mini mini elleri kınalı bebek
Annesi babası çok sever
Uyur büyür nazlı bebek
Dandini dandini dastana
Danalar girmiş bostana
Kov bostancı danayı
Yemesin lahanayı
Dandini dandini danadan
Bir ay doğmuş anadan
Kaçınmamış yaradan
Mevlam korusun nazardan
Eee eeee.
Anonim, Danalı Bebek ->[audio:http://blog.virgullu.com/wp-content/uploads/2009/06/bizim-ninniler-danali-bebek.mp3]
Fış Fış Kayıkçı
Fış fış kayıkçı
kayıkçının küreği
tıp tıp atar yüreği
akşama fincan böreği
yavrum yesin büyüsün
tıpış tıpış yüürüsün.
*Bu ninni, benim için en çok anlam ifade edeni diyebilirim. Aslında bana söylenip söylenmediğini bilmiyorum ama öneminin sebebi bu değil. Teyzemin, kardeşimi uyuturken söylediği ninni oluşu ve başka ninniler söylese de bunun beynimde yer etmesi onu önemli yapan.
Anonim, Fış fış kayıkçı -> [audio:http://blog.virgullu.com/wp-content/uploads/2009/06/bizim-ninniler-fis-fis-kayikci.mp3]
Ninnilerin Merdanesi
Ninnilerin Merdanesi Ninni
Annesinin Bir Tanesi
Mini Mini Kızım Ninni
Benim Güzel Yavrum Ninni
Ninni Desem Nihal Olur Ninni
Açar Güller Bahar Olur
Kızım Uyumazsa Ne Hal Olur
Adı Güzel Yavrum Ninni
Ninnilerin Beni Yakar Ninni
Ağzın Bal Dudağın Şeker
Yavrum Misler Gibi Kokar
Benim Güzel Yavrum Ninni
Anonim, Isparta yöresi -> [audio:http://blog.virgullu.com/wp-content/uploads/2009/06/bizim-ninniler-ninnilerin-merdanesi.mp3]
Alma Attım
Alma attım yuvarlandı
Gitti beşiğe dayandı
Bebek uykudan uyandı
Nenni oğul oğul
Nenni yavru yavru
Nenni bebek bebek
Nenni yavru yavru
Nenni balım oy
Sana bebek diyemedim
Kalkıp meme veremedim
Nenni oğul oğul
Nenni yavru yavru
Nenni bebek bebek
Nenni balım oy
Deve gelir katar gider
Çamurlara batar gider
Yavrusunu atar gider
Nenni oğul oğul
Nenni yavru yavru
Nenni bebek bebek
Nenni yavru yavru
Nenni balım oy
Sana bebek diyemedim
Kalkıp meme veremedim
Nenni oğul oğul
Nenni yavru yavru
Nenni bebek bebek
Nenni balım oy
Anonim, Tunceli Yöresi, Alma Attım -> [audio:http://blog.virgullu.com/wp-content/uploads/2009/06/bizim-ninniler-alma-attim.mp3]
Uyusun da Büyüsün
Uyusun da büyüsün ninni
Tıpış tıpış yürüsün ninni
E…. e….
Uyu yavrum ninni
Dandini dandini danalı bebek
Elleri kolları kınalı bebek
E.. e….
Uyu yavrum ninni
Anonim, İstanbul , Uyusun da büyüsün ninni -> [audio:http://blog.virgullu.com/wp-content/uploads/2009/06/bizim-ninniler-uyusun-da-buyusun.mp3]
Dandini dandini dastana
Dandini dandini dastana
Danalar girmiş bostana
Kov bostancı sen onu
Yemesin bizim kavunu
Uyu yavrum uyu
Büyü yavrum büyü
Dandini dandini dananmış
Mevlam neler yaratmış
Anası oğlunu beklerken
Gül benzini sarartmış
Uyu yavrum uyu
Büyü yavrum büyü
Karanfil oylum oylum
Uyur mu benim oğlum
Eğer oğlum uyursa
Şen olur benim gönlüm
Uyu yavrum uyu
Büyü yavrum büyü
Yavrum gözün tavanda
Çift öküzler tavanda
Yavrum baban yabanda
Uyu yavrum uyu
Büyü yavrum büyü
Anonim, Dandini dandini dastana-> [audio:http://blog.virgullu.com/wp-content/uploads/2009/06/bizim-ninniler-dandini-dandini-dastana.mp3]
-
__________________________________________________________________________________
Bu da büyükler için ninni örneği. Daha önce adını çok az duyduğunuz Çekirdek Sanatevi ürünü.
Bülent Ortaçgil ve Fikret Kızılok Çekirdek Sanatevi’nde müzik yaparlarken, dinletiler de düzenliyorlarmış. Ki bu dinletilerde Erkan Oğur gibi en baba müzisyenler de çalıyormuş. Dinletilerin kayıtlarını da konuklara hediye ediyorlarmış. Saha sonra telif hakları yasası gündeme gelince çekirdek sanatevi dinletileri çok çok maliyetli hale gelmiş ve bu güzel geleneği terketmek zorunda kalmışlar.
İşte o dönemi baya hicveden bir şarkı.
“uyusun da büyüsün ninni
tıpış tıpış yürüsün ninni
danalar girmiş bostana
gücün yetiyorsa kovalasana”
Israrla dinlemenizi öneririm. ->
[audio:http://blog.virgullu.com/wp-content/uploads/2009/06/fikretkizilik-bulentortacgil.mp3]
-
Kaynak: Alkışlarlayaşıyorum
Yakın bir zamanda yabancı kültürlerdeki ninnileri ele almayı planlıyorum. Aslında sinemada sansür yazım da yarıda kaldı. Artık hangisine devam edersem.
Selamlarımla.
Enis
[...] 9 Adet derleme ninni için tıklayınız. [...]